వివాహ ముహూర్తం: శుభ ముహూర్తం ఎలా నిర్ణయిస్తారు

వివాహ ముహూర్తం అంటే వధూవరుల జాతకాలను బట్టి తిథి, వారం, నక్షత్రం, గ్రహబలం ఒక్కటిగా కలిసొచ్చే అత్యంత శుభసమయాన్ని పంచాంగం చూసి పురోహితుడు నిర్ణయించడం. "ఏదో ఒక మంచి రోజు చూసి పెట్టేద్దాం" అని దీన్ని తేలిగ్గా తీసుకునే కుటుంబం చాలా అరుదు. పెళ్లి రోజు మళ్లీ రాదు కదా, అందుకే ఆ రోజు మొదలయ్యే కొత్త బంధానికి గ్రహాలు, నక్షత్రాలు కూడా తోడ్పడాలని పెద్దలు కోరుకుంటారు. నిశ్చితార్థం అయిన వారం రోజుల్లోనే "పొంతన చూశాం కదా, ఇక మంచి ముహూర్తం పెట్టించండి" అని పురోహితుడిని కదిలించడం తెలుగు కుటుంబాల్లో మామూలు విషయమే.

ముహూర్తం ఇంత జాగ్రత్తగా ఎందుకు చూస్తారు

ప్రతి ముహూర్తానికీ ఒక ప్రయోజనం ఉంటుంది – ఆ కార్యానికి తగ్గట్టు గ్రహబలాన్ని, నక్షత్రగుణాన్ని అనుకూలంగా వాడుకోవడమే దీని వెనుక ఆలోచన. వివాహ ముహూర్తంలో ప్రధానంగా చూసేది గురు, శుక్ర గ్రహాల బలం. శుక్రుడు కళ్యాణకారకుడు, గురుడు ధర్మకారకుడు కాబట్టి, వీళ్లిద్దరూ బలహీనంగా ఉన్నప్పుడు పెళ్లిళ్లు జరపడం మంచిది కాదని పంచాంగకర్తలు స్పష్టంగా చెబుతారు. దీనికి తోడు ఆ రోజు తిథి, వారం, నక్షత్రం, లగ్నం అన్నీ వధూవరుల జాతకాలతో పొసిగేలా చూస్తారు. అంటే జాతకంలో ఉన్న అనుకూలతను, బయటి కాలంలో కూడా ఒకసారి పునరావృతం చేయించే ప్రయత్నమే ముహూర్తం అనుకోవచ్చు.

ఇక్కడ ఒక సంగతి గుర్తుపెట్టుకోవాలి – ముహూర్తం అంటే క్యాలెండర్‌లో ఒక తేదీకి గుర్తు పెట్టడం మాత్రమే కాదు. అదే రోజులో ఉదయం ఒక ముహూర్తం ఉండొచ్చు, సాయంత్రం ఇంకోటి ఉండొచ్చు, కొన్నిసార్లు అర్ధరాత్రి దాటాకే ముహూర్తం కుదురుతుంది. తలంబ్రాలు, మాంగల్యధారణ లాంటి ప్రధాన తంతు సరిగ్గా ఆ నిమిషానికే జరగాలని పురోహితులు గట్టిగా చెబుతారు, అందుకే పెళ్లి పత్రికల్లో "ముహూర్త సమయం" ఏ గంటకో, ఏ నిమిషానికో స్పష్టంగా అచ్చు వేస్తారు.

తిథి ఎంపిక – ఏది తీసుకోవాలి, ఏది వదిలేయాలి

రిక్త తిథులు అనబడే చవితి, నవమి, చతుర్దశి సాధారణంగా శుభకార్యాలకు పనికిరావని వదిలేస్తారు. అమావాస్యను కూడా చాలా కుటుంబాలు తప్పిస్తాయి. విదియ, తదియ, పంచమి, షష్ఠి, సప్తమి, దశమి, ఏకాదశి, ద్వాదశి, త్రయోదశి మాత్రం వివాహానికి అనుకూలంగా భావిస్తారు. పౌర్ణమి విషయంలో మాత్రం ప్రాంతాన్ని బట్టి, ఇంటి ఆచారాన్ని బట్టి అభిప్రాయం మారుతుంది – కొందరు దాన్ని మంచి తిథిగా చూస్తే, మరికొందరు జాగ్రత్తగా తప్పించేస్తారు. ఇది అందరికీ ఒకేలా వర్తించే నియమం కాదు, కుటుంబ పురోహితుడు ఏం చెబుతాడో, స్థానిక పంచాంగం ఏం సూచిస్తుందో దాన్ని బట్టే నిర్ణయం జరుగుతుంది. అందుకే "మా వైపు ఈ తిథికి ముహూర్తం పెట్టారు, మీ వైపు వేరే తిథి చెప్పారు" అని రెండు కుటుంబాల మధ్య చిన్న సర్దుబాటు చర్చ జరగడం సహజమే.

వారం (రోజు) ప్రాముఖ్యత

బుధవారం, గురువారం, శుక్రవారం – ఈ మూడు రోజులను చాలామంది వివాహానికి మంచివిగా చెబుతారు. ఆదివారం కొన్ని ప్రాంతాల్లో పరవాలేదంటారు, కొందరు మాత్రం దాన్నీ వదిలేస్తారు. మంగళవారం, శనివారం విషయంలో మాత్రం చాలామంది పురోహితులు ఏకాభిప్రాయంతో ఉంటారు – ఈ రోజులు కుజ, శని గ్రహాలకు చెందినవి కావడంతో కళ్యాణ కార్యానికి తగవని భావించి, వీటిని దాదాపుగా వదిలేస్తారు. సోమవారం మీద కూడా భిన్నాభిప్రాయాలు ఉన్నాయి. దీనిలో కూడా ఆఖరి మాట స్థానిక పంచాంగానిదే, కుటుంబ పురోహితుడిదే.

వివాహానికి అనుకూలమైన నక్షత్రాలు

ముహూర్త శాస్త్రం వివాహానికి కొన్ని నిర్దిష్ట నక్షత్రాలను సూచిస్తుంది. బలం, స్థిరత్వం, సౌమ్యత లాంటి గుణాలున్న నక్షత్రాలను ఇందుకోసం మేలుగా చూస్తారు. చాలా కుటుంబాల్లో వధువు తల్లిదండ్రులు, పెళ్లికొడుకు తరపు పెద్దలు కలిసి కూర్చుని పంచాంగం తిరగేసి, ఏ నెలలో ఈ నక్షత్రాలు ఏ తేదీలలో పడుతున్నాయో గుర్తు పెట్టుకోవడం చూస్తుంటాం – ఇది తేదీ ఖరారు చేసేముందు జరిగే మామూలు తతంగమే.

వధూవరుల జన్మ నక్షత్రాలను బట్టి కూడా కొన్ని నక్షత్రాలను తప్పించాల్సి వస్తుంది. ఉదాహరణకు, అమ్మాయి జన్మ నక్షత్రం నుంచి 1, 3, 5, 7, 9, 11, 13వ స్థానాల్లో పడే నక్షత్రాలను కొందరు పురోహితులు వదిలేస్తారు – ఇది కూడా కుటుంబం అనుసరించే సంప్రదాయాన్ని బట్టి మారుతుంది. వీటికి తోడు లగ్న శుద్ధి అనే మరో సూక్ష్మాంశం ఉంది – ముహూర్తం పెట్టే సమయానికి ఆ లగ్నంలో కుజ, శని, రాహు లాంటి పాపగ్రహాలు కేంద్రస్థానాల్లో లేకుండా చూసుకోవడం. ఈ లెక్క కాస్త సూక్ష్మంగా ఉంటుంది కాబట్టి, ఇంటిల్లిపాదీ కూర్చుని లెక్కించడం కన్నా అనుభవం ఉన్న పురోహితుడికే వదిలేయడం మంచిది.

తప్పనిసరిగా వదిలేయాల్సిన కాలాలు

కొన్ని కాలాలను తెలుగు కుటుంబాలు దాదాపు ఏకగ్రీవంగా తప్పిస్తాయి:

• చాతుర్మాసం – ఆషాఢ శుద్ధ ఏకాదశి నుంచి కార్తీక శుద్ధ ఏకాదశి వరకు నాలుగు నెలలు. ఈ కాలంలో విష్ణువు యోగనిద్రలో ఉంటాడని నమ్మకం, కాబట్టి శుభకార్యాలు జరపరు.
• ధనుర్మాసం (శూన్య మాసం) – సూర్యుడు ధనుస్సు రాశిలో ఉండే నెల. ఈ నెలలో వివాహాది శుభకార్యాలు తప్పిస్తారు.
• గురు-శుక్ర అస్తమయం – గురుడు లేదా శుక్రుడు సూర్యుడికి దగ్గరగా వచ్చి కనిపించకుండా పోయినప్పుడు, ఆ కాలాన్ని పూర్తిగా వదిలేస్తారు. ఇది కొన్నిసార్లు నెలల తరబడి కొనసాగొచ్చు, కాబట్టి పెళ్లి తేదీ నిర్ణయించే ముందే దీన్ని చూసుకోవడం అవసరం.
• రాహు కాలం, యమగండం – రోజులో నిర్దిష్ట సమయాలు; ముహూర్తం సరిగ్గా వీటి మధ్యలో పడకుండా జాగ్రత్త పడతారు.
• గ్రహణ కాలం – సూర్య, చంద్ర గ్రహణాలకు ముందు వెనుక కొన్ని రోజులను అశుభంగా చూస్తారు.

ఈ కాలాల్లో దేనిలోనైనా ముహూర్తం పడితే పురోహితుడు వేరే తేదీ సూచిస్తారు తప్ప, "ఫర్వాలేదులే, జరిపేద్దాం" అని ముందుకెళ్లే కుటుంబాలు తక్కువే. కళ్యాణ మంటపం బుక్ చేసేముందు, పత్రికలు అచ్చు వేయించేముందు ఈ కాలాలను ఒకసారి సరిచూసుకుంటే, తర్వాత తేదీ మార్చాల్సిన తలనొప్పి తప్పుతుంది. వేదిక ముందే బుక్ చేసేసి, ఆ తర్వాత "ఈ నెలలో ముహూర్తాలే లేవు" అని ఆందోళన పడే కుటుంబాలు చూస్తుంటాం కదా.

ముహూర్తానికి ముందు జాతక పొంతన ఎందుకు చూడాలి

ముహూర్తం పెళ్లి తేదీని నిర్ణయిస్తుంది, వధూవరుల జాతకాలు ఒకరికొకరు సరిపోతాయో లేదో అది చెప్పదు. అందుకే క్రమం తారుమారు కాకూడదు – ముందు జాతక పొంతన, ఆ తర్వాతే ముహూర్తం. పొంతన చూడకుండా నేరుగా ముహూర్తానికే వెళ్లే కుటుంబాలు కొన్ని ఉంటాయి గానీ, రెండు జాతకాల మధ్య నాడి దోషమో, కుజ దోషమో దాగుండిపోతే, దాన్ని ముహూర్తంతో సరిదిద్దలేం. జాతకాల్లో పొంతన ఎలా చూస్తారో, ఏ అంశాలు కీలకమో మా జాతకం పొంతన వ్యాసంలో వివరంగా చదవొచ్చు. మీ ఇద్దరి జాతకాలను ఉచితంగా సరిచూసుకోవడానికి మా కుండలి మ్యాచింగ్ టూల్ వాడొచ్చు, కొన్ని నిమిషాల్లోనే పూర్తి నివేదిక చేతికి వస్తుంది.

పంచాంగం సాయంతో ముహూర్తం నిర్ణయం

తిథి, వారం, నక్షత్రం, గురు-శుక్ర స్థితి – వీటన్నింటినీ ఒక్కసారిగా గుర్తుపెట్టుకుని లెక్కించడం సామాన్యులకు కష్టమైన పనే. అందుకే కుటుంబాలు పురోహితుడి దగ్గరకో, పంచాంగం దగ్గరకో వెళ్తాయి. ఏ రోజు తిథి ఏమిటో, ఏ నక్షత్రం నడుస్తోందో, రాహు కాలం ఎప్పుడో తెలుసుకోవడానికి మా పంచాంగం పేజీ పనికొస్తుంది – షార్ట్‌లిస్ట్ చేసిన తేదీలను ముందుగా ఇక్కడ ఒకసారి సరిచూసుకుని, తర్వాత పురోహితుడితో నిర్ధారించుకోవచ్చు. ఒక్క మాట గుర్తుంచుకోండి, జ్యోతిష్యం సాంప్రదాయ మార్గదర్శకత్వమే తప్ప హామీ కాదు. మంచి ముహూర్తం మంచి ప్రారంభాన్నిస్తుంది, కానీ జీవితమంతా ఎలా సాగుతుందో అది నిర్ణయించలేదు – అది వధూవరుల అవగాహన మీద, సర్దుబాటు మీదే ఆధారపడి ఉంటుంది. ఏదైనా దోషం లేదా ప్రతికూల గ్రహస్థితి కనిపిస్తే, దానికి పరిష్కారం ఏమిటో పూర్తి జాతకం చూసిన అనుభవజ్ఞుడైన జ్యోతిష్కుడి సలహా మేరకే నిర్ణయించుకోవాలి, ఇంటర్నెట్‌లో చదివిన సాధారణ సూచనలతో కాదు.

మీ జాతకాల పొంతన ఇక్కడ ఉచితంగా చూసుకోండి

ముహూర్తం పెట్టించే ముందు జాతకాలు నిజంగా సరిపోతాయో లేదో ఒకసారి నిర్ధారించుకోవడం మంచిది. మా ఉచిత కుండలి మ్యాచింగ్ టూల్లో పూర్తి అష్టకూట స్కోరుతో పాటు దోషాల వివరాలు కూడా క్షణాల్లో తెలుసుకోవచ్చు.